Recensies en reacties van publiek | ||
Recensie van DOKUMENT verschenen in BLICKjaargang 3nr 3
THEATERGROEP DE CATALANEN VIERT 10 JARIG JUBILEUM
Vader en zoon
Altijd leuk, naar een première in het Bernleftheater in Rottum. De sfeer van het theater heeft iets speciaals, iets feestelijks. Theatergroep de Catalanen bestaat 10 jaar en uiteraard heb ik deze groep eerder zien spelen. Tien jaar lang zelf teksten schrijven en theater maken is al bewonderenswaardig, maar als je het kunt zoals de Catalanen dat doen, is dat pas echt knap. Ton Meijer heeft weer een prachtige tekst geschreven. De tekst is zo mooi dat ie af en toe niet helemaal vloeiend uit de monden van de spelers komt (omdat het eigenlijk spontaan gesproken zou moeten worden), maar dat heeft mogelijk met de premièrespanning te maken. Een verrassend stuk, op meerdere momenten. Op het programma staat het al: 'een herkenbaar thema, maar de vorm die eraan wordt gegeven zal de toeschouwer zeer verrassen' .En ik werd verrast. Door de tekst, door het spel van zowel Ton Meijer (vader) als GermtGringhuis (zoon) en door de wendingen. Veel tekst, hier en daar misschien iets te veel, maar tijdens al die woorden werd er functioneel met de mise-en-scène gewerkt. Er is spanning tussen de spelers en er is spanning in de tekst. Je weet niet waar het naartoe gaat. Net als je denkt dat er dan wel iets in een bepaalde richting zal gebeuren, gebeurter iets heel anders! Het is al bijzonder dat een zoon aan zijn vader iets komt vertellen. Maar het is nog veel specialer als blijkt dat vader en zoon elkaar vijftien jaar niet gezien hebben en een duidelijk moeizame band met elkaar hebben. Dan verwacht je verhalen, beschuldigingen over dingen als incest of mishandeling, maar dat is helemaal niet aan de orde. Ook is het niet eind goed, al goed, wat je misschien verwacht. Nee, de verhoudingen blijven zoals ze waren. Een mooie tekst die mij aangreep. Ook het spel vond ik mooi, ondanks enkele mindere momenten (soms te snel overtuigd, een inconsequent oude-mannen-Ioopje). Een zeer geslaagde jubileumuitvoering dus, wat mij betreft. Zo wil ik graag vaker naar het theater!
Elisa Noordermeer
Een gedeelte uit de recensie van ZITTEN voor het GCA Blad
"In een zeer goed gevuld theater omringd door enthousiaste toneelliefhebbers heb ik een vol uur mogen genieten van de strapatsen van een heer en zijn kompaan, omtrent talloze en somtijds weergaloze, absurde taalspelletjes, zeg maar gerust enigszins virtuositeiten, omtrent een stoel, zo nodig zitplaats, door de heer gezien als eigen zitplaats, belaagd door een zekere buurman zijnde zijn kompaan, die het ongure plan had opgevat, het hevige verlangen te hebben, om des heren zetel, aan hem toebehorend, te zijner tijd te willen bezetten en daarvan met volle teugen schaamteloos te genieten, doch niet wetende, dat de heer daar als rechthebbende ten ene male niet van gediend was en dit blijkens allerlei niet voor duidelijkheid te wensen ludieke bewoordingen probeerde duidelijk te maken, doch tevergeefs, aangezien de kompaan uiteindelijk toch de zo gekoesterde zetel in bezit nam.
Om een indruk te geven van de fraaie bewoordingen, waarin de dialogen van de heer en zijn kompaan zijn vervat hier enige citaten, zonder daarbij de schrijver tekort te doen."Draagt u veel duisternis in u"; "ik zoek het licht in mezelf";"mijn kijken baart mij geen zorgen"en "hij vertelde een anekdote van de hoogst mogelijke kwaliteit". Allemaal voortreffelijke, nu en dan hilarische( vol) zinnen, schatplichtig aan het absurdisme, die het verdienen, nog nog eerder er om schreeuwen, een theatrale uitvoering te krijgen, teneinde een maximaal effect bij de toeschouwer te bewerkstelligen".
Reacties van publiek
"Het stuk Zitten boeide me van begin tot eind. Fantastische teksten. Maar alle teksten van Catalanenvoorstellingen waren ijzersterk. Erg fraai hoe de macht, of het sterkste zijn, heen en weer wisselde tussen de beide manen. Het einde laat me met vragen zitten. Maar dat is wellicht ook een beetje de bedoeling".
"Ik heb gisteren in theater Bernlef de voorstellingen Happy Hour en De Gouden Fuik gezien. Ik heb geweldig genoten van het spel van alle spelers en niet in het minst van het script van Ton Meijer, mijn complimenten"
"Gisteravond heb ik genoten van de voorstellingen Happy Hour. De wendingen, het zwalken en dwarrelen van gedachten en de uiteindelijke ontluistering deden me denken aan Happy Hour van Peter Hammill."
"Ik was zeer onder de indruk van het optreden. Ton heeft me echt geraakt! Het "thema", de taal, het spel, het paste allemaal zo goed bij elkaar"
"Subtiel verloop hoe de leraar "omsloeg naar de andere kant""
HERMAN FINKERS: "Die tekst van jou had nog wat langer mogen duren wat mij betreft."
ARNOLD VEEMAN( componist): Bij het zien van de eenakter Escapeling:" Ik hoor muziek bij het zien van dat stuk".
JENNY KALMA (Cultureel centrum van Beresteyn):"Ik vond het stuk De Turbulente nacht van Meneer P. prachtig en heel knap gespeeld. De leerlingen( zei de klassedocent) waren ook onder de indruk". "Ik hoop jullie nog eens te zien/ te horen".
Uit het advies van Groninger Adviescommissie Cultuur voor de gemeente en provincie groningen
"Met Ton Meijer heeft de Toneelgroep Helwerd een schrijver aangetrokken die goed weet om te gaan met emotie en tekst. Als artistiek leider van de theatergroep de Catalanen heeft hij meerdere eenakters geschreven die worden gekenmerkt door een absurdistische stijl en een origineel, eigen taalgebruik. Tragiek en vervreemding liggen in zijn werk dicht bij elkaar en deze stijl wordt gecontinueerd in de eenakters voor Toneelgroep Helwerd"
Een gedeelte uit het juryrapport Monologenfestival Noorderbad Groningen
"Verhalen met een diepgang die zijn weergang niet kent"
"Hier staat een rasverteller, die zijn verhalen vertelt met een geweldige dynamiek, met geen ander hulpmiddel dan zichzelf. Hij staat voor het gordijn en vertelt. Deze acteur schakelt zonder enige moeite in zijn verhalen van de ene personage naar de andere en weer naar de verteller in een ademloze spelstijl". "het publiek hangt als het ware aan zijn lippen. Dit heeft met de inhoud van de verhalen te maken als met de wijze van voordragen".
Gedeeltes uit recensies van HBO studenten over de eenakter Bevroren God
"In deze eenakter laat de schrijver van het stuk met zijn eenvoudige decor en kleine interacties met het publiek de mensen nadenken over geloven. Zijn doel is om mensen,na het zien van het stuk, aan te sporen een gesprek aan te gaan op het gebied van God en de goedgelovigheid van de mensen. Iets wat hem naar mijn mening uitstekend gelukt is. Dit is tevens te danken aan het overtuigende spel van de twee acteurs."
"Ik vond het een leuk en origineel stuk. Het geeft een goed beeld van de houding van de mensheid ten opzichte van God en geloof. Tijdens het stuk kwamen er wel veel vragen bij me op. "Bevroren God is een leuk stuk met een boodschap die goed aansluit bij mijn visie op geloof. Mensen moeten zelf denken en God in zichzelf vinden".
"Ik vond het een erg interessante voorstelling, aan het begin wist ik niet precies wat ik ervan moest verwachten, door de titel Bevroren God. De onverwachte momenten maken het verhaal aantrekkelijk om naar te luisteren. Wanneer je de hele voorstelling luistert naar twee mensen, zwakt je aandacht toch erg snel af. Dit hebben ze goed aangepakt door middel van het voorstellen en het af laten gaan van de mobiel."
" Of God niet of wel bestaat dat laten de acteurs in het midden en dat is ook het mooie van het stuk. Een uitdaging voor de(on)gelovige maar ook voor de twijfelaar. Een eenakter met het altijd recente thema. Al met al een interessante voorstelling die de toeschouwers uitdaagt na te denken over dit thema waarvan de mensheid niet uitgesproken over kan raken."
"Het stuk wordt gespeeld op een eenvoudig toneel. Zwarte achtergrond en er is weinig materiaal aanwezig. Slechts twee stoelen, waarvan één grote rieten voor God en een andere houten voor de mensheid. God is gekleed in een mooi, wit en sjiek pak. De mensheid wordt heel sober voorgesteld; spijkerbroek met overhemd. Wat licht betreft is het niet veel bijzonders. Slechts twee lampen belichten de acteurs. Deze toneelspelers waren van uitzonderlijke klasse. De manier waarop zij een simpel verhaal tot iets heel bijzonders maakten was erg uniek. Met weinig materiaal en weinig woorden zoveel zeggen, echt heel indrukwekkend."
"Ik vond het echt een geweldig pakkend stuk. Ik denk niet dat iemand beter het verloop van het geloof in God kan uitleggen dan op deze manier; door als God daar te gaan staan. Ik moet zeggen dat ik er wel even aan moest wennen dat iemand op het toneel kan gaan staan en durft te zeggen: Ik ben God".
"Het stuk bewoog mij er toe maar weer eens na te denken over mijn levensovertuiging. Het stuk zou zeer nuttig kunnen zijn als aanleiding voor discussie bv met mensen met verschillende standpunten tov religie."
"Persoonlijk vond ik het stuk interessant omdat ze een vrij serieus onderwerp aansneden en op een spiegelende manier voorzetten. Daarmee word je je bewust van je eigen gedachtes over God."
Uit: Dagblad van het Noorden
Pauline van der Kolk
"Een subtiel staaltje van minimalistisch theater"
Twee mannen, een terras en een gesprek waar geen touw aan vast valt te knopen. De eenakter Poging tot Dansen van schrijver en acteur Ton Meijer bevat bijzonder weinig ingrediënten. Desalnietemin boeit de voorstelling drie kwartier lang, van de eerste tot de laatste minuut. In het stuk gaat het namelijk niet zozeer om wat er gezegd wordt, maar hoe het gezegd wordt en met welke intentie. Gedanst wordt er niet met lijf en leden, maar met woorden en zinnen. De spelers Ton Meijer en Uulco Slangenberg leveren met deze psychologische dansles een subtiel staaltje van minimalistische theater af.
Poging tot Dansen werd opgevoerd in de theaterserie Brood en Spelen van de Groningse Openbare Bibliotheek. Meijer schreef het als hommage aan de taal en aan de schrijvers van het absurdistisch theater uit de jaren '50. In zijn eenakter zijn duidelijke invloeden te herkennen van Becket en Ionesco. Twee mannen, gekleed in een pak, ontmoeten elkaar op een terras en proberen elkaar middels een onnozel lijkend gesprek te bereiken. Er wordt gespeeld met de conventies van de taal, grenzen worden verkend en opgerekt. Zo bevatten zinnen met verwijswoorden, geen object van verwijzing, heeft het gesprek opvallende wendingen voor een eerste ontmoeting ("heeft u wel eens een vrouw bereden") en laten de heren zich meeslepen door hun op hol geslagen verbeeldingskracht.
Wat op het toneel gebeurt, is misschien niet nieuw maar vormt wel een verrassende bijdrage aan het absurdistisch toneel. Tijdens hun ingetogen spel spuwen de acteurs soms klinkende zinnen uit en dat terwijl ze menen dat taal 'een soort jammer'is. "Woorden zijn net roofdieren, ze bespringen je als je er niet op verdacht bent", aldus een van de personages. In de eenakter is taal naast een 'jammerige' schreeuw om aandacht, een middel om vooroordelen te uiten, ook een middel om aan te trekken en af te stoten. In hun zoektocht naar elkaar draaien de heren om elkaar heen.
Ton Meijer speelt het ogenschijnlijk sterkste personage. Zelfverzekerd en eigenzinnig dwingt hij met prangende vragen zijn gesprekspartner tot antwoorden. Uulco Slangenberg speelt het meer onbeholpen type, weifelachtig en stamelend. Af en toe lijkt hij op te leven, totdat hij door de ander weer verbaal wordt neergesabeld. Hij laat zich uithoren over zijn 'grote witte vriend', en meevoeren in de fantasie van de jaloerse ander, waarin deze 'witte kanjer' een smeerlap is, een kindermoordenaar.
In korte tijd draaien de opvattingen van beide mannen 180 graden de andere kant op en daarna nog een keer, zodat ze weer terugkeren bij hun oorspronkelijke mening. Het is een vreemd taalgegoochel waar de acteurs zich mee bezighouden.
Maar als de woorden roofdieren zijn, is hun spel een aangename roofdierenshow.
Een gedeelte uit het verslag in Het Dagblad van het Noorden over het Theaterfestival Groningen
van Minke Muilwijk
Stuk over subtiele machtsspelletjes kroon op Theaterfestival
Uit Levende Talen Magazine
"Een turbulente nascholing"
In plaats van een duurbetaalde nascholing kan het geen kwaad om eens een acteur de school binnen te halen. En als dat de acteur Ton Meijer is, ziet u ook nog eens iemand die het zelf allemaal heeft meegemaakt. In zijn monoloog "De turbulente nacht van Meneer P."toont Meijer de nacht van een leraar Nederlands voor de laatste dag die hij op school mee zal maken. In het kleine uur die de voorstelling duurt, weet Meijer het publiek zeer te boeien met zijn literaire tekst, vele perspectiefwisselingen maar bovenal de herkenbaarheid van de aangesproken motieven.
Gedurende de hele voorstelling toont "Meneer P."een leraar Nederlands die je niet wilt zijn, maar wiens gevoelens je af en toe voor de klas, in de docentenkamer, aan je bureau of op weg naar huis zelf hebt. De voorstelling begint met een stapel leesdossiers waar P. zich, gesteund door de fles, doorheen zwoegt. de drank die hij daarbij nuttig, maakt hem, naar zijn eigen zeggen, lucide. Die luciditeit dwingt meneer P. uiteindelijk een daad te stellen. Een daad van verzet tegen de zes-min-cultuur waardoor hij zich omringd weet.
De spiegel die ons daarmee voorgehouden wordt, kan aanleiding zijn om met collega's in gesprek te komen over de vraag waar we ons in ons onderwijs mee bezig houden. Zeer geschikt om op school "ter lering ende vermaeck"te boeken.



